Zagraniczni.pl

Tu jesteś: Strona główna Europa Dania Wynagrodzenia i podatki

Temat: Wynagrodzenia i podatki

Praca i nauka: Dania

Rozwiń / Ukryj wszystkie komentarze

Dania
Praca w Danii

Dania po upływie dwuletniego okresu przejściowego nie otworzyła w pełni swojego rynku pracy dla obywateli nowych państw UE. Łatwiej natomiast uzyskać pozwolenie na pracę, jeśli ofertę zatrudnienia złoży firma, która przyłączyła się do układów zbiorowych pracy.



OKRES PRZEŚCIOWY: do 2009 z możliwością przedłużenia do 2011

PŁACA: średnia od 166 do 280 DKK za godzinę

DŁUGOŚĆ URLOPU PŁATNEGO: 5 tygodni

DŁUGOŚĆ TYGODNIA PRACY: 37-godzinny tydzień pracy


Pobyt w Danii

* Obywatele nowych państw członkowskich mają możliwość poszukiwania pracy w Danii przez 6 miesięcy, jednakże gdy pobyt przekracza trzy miesiące, niezbędne jest uzyskania karty pobytu obywatela UE. Należy ubiegać się o nią w urzędzie Statsamtu (http://www.statsamt.dk/). Należy udokumentować posiadanie środków na utrzymanie się przez ten czas.
* Można zarejestrować się w duńskim urzędzie pracy (Arbejdsformidlingen – http://www.af.dk/) jako osoba poszukująca pracy.
* Karta pobytu jest wysyłana osobie podejmującej pracę, jeżeli zarejestruje się ona w urzędzie statystycznym (Folkeregister). Uzyskuje się wówczas numer do celów ubezpieczenia społecznego (numer CPR). Jest on niezbędny np. przy korzystaniu z publicznej opieki zdrowotnej.
* Obywatele nowych krajów UE nieprzerwanie i legalnie zatrudnieni w Danii przez 12 miesięcy, mogą ubiegać się o pozwolenie na pobyt na 4 lata (o ile mają ofertę pracy na minimum kolejne 12 m-cy).


Świadectwo zatrudnienia (Ansættelsesbeviser)

Masz prawo do żądania uzyskania świadectwa zatrudnienia, jeśli pracujesz więcej niż 8 godzin tygodniowo. Powinieneś uzyskać takie potwierdzenie najpóźniej 1 miesiąc po zatrudnieniu. To gwarantuje prawo.

Twoje świadectwo zatrudnienia powinno zawierać:

* nazwisko/nazwę Twojego pracodawcy i Twoje nazwisko
* adres Twojego pracodawcy i Twój adres
* adres Twojego miejsca pracy
* Twoje stanowisko
* opis Twojej pracy (obowiązków)
* datę rozpoczęcia przez Ciebie pracy
* okres zatrudnienia, jeśli jesteś zatrudniony na czas określony
* Twoje prawo do płatnego urlopu
* przepisy dot. wymówienia/wypowiedzenia
* termin wypowiedzenia
* wysokość Twojego wynagrodzenia, dodatki i inne formy wynagrodzenia, np. emerytura
* w którym dniu miesiąca otrzymasz wypłatę
* Twój dzienny i tygodniowy czas pracy
* czy masz obowiązek brać nadgodziny, jeśli tak – to ile nadgodzin jesteś zobowiązany wziąć
* jakie porozumienia lub umowy obejmują Ciebie w miejscu pracy.



Oprócz powyższych informacji świadectwo zatrudnienia powinno zawierać inne istotne warunki Twojej pracy. Może to być na przykład, czy pracodawca zapewnia odzież roboczą lub zakwaterowanie i umowy w tej sprawie.

Jeśli nie otrzymałeś pisma potwierdzającego zatrudnienie lub, jeśli uważasz, że jest nieprawidłowe, powinieneś poprosić pracodawcę o zrobienie nowego. Jeśli masz pytania, zapytaj swojego męża zaufania (przedstawiciela) lub zwróć się o pomoc do swojego lokalnego oddziału 3F.

Porozumienia (Overenskomster)

Porozumienie jest umową grupową pomiędzy pracodawcą i organizacją pracowników (3F), ustalającą warunki pracy. Porozumienie powinno być przestrzegane przez obie strony, jeśli powstaną nieporozumienia co do tłumaczenia porozumienia, 3F pomoże Ci.

Porozumienie może być sformułowane bardzo różnie i może mieć bardzo różną treść, wszystko zależy od rodzaju pracy, ale jako minimum musi obejmować postanowienia w sprawie wynagrodzenia i czasu pracy.

Twoje wynagrodzenie może być zestawione w różny sposób, wszystko zależy od tego, jakie porozumienie Cię obejmuje lub, czy masz indywidualną umowę.

Pensja może się np. składać z pensji podstawowej, bonusa, dodatku itp. Jeśli 3F zawarł porozumienie z Twoim pracodawcą, to Twoje wynagrodzenie jest pertraktowane przez 3F, ewent. także Ty / Wy musicie sami pertraktować jego części w miejscu pracy w formie umowy lokalnej.

Bez porozumienia

Jeśli nie zostało zawarte porozumienie z Twoim pracodawcą, musisz sam pertraktować wysokość swojej pensji, jednakże 3F chętnie Ci w tym pomoże.
Wynagrodzenie powinno wynikać z Twojego świadectwa zatrudnienia.
Jeśli nie otrzymuje się wynagrodzenia

Jeśli nie otrzymujesz swojego wynagrodzenia na czas, spytaj swojego pracodawcę, jaki jest tego powód. Jeśli nie otrzymasz odpowiedzi, natychmiast skontaktuj się ze swoim lokalnym oddziałem 3F. Jeśli nie zaczniesz działać od razu ryzykujesz, że stracisz swoją pensję.

Emerytura (Pension)

Porozumienia 3F obejmują także fakt, że Twój pracodawca powinien wpłacać pieniądze na fundusz emerytalny dla Ciebie. Pracodawca powinien zwykle płacić 2/3, a Ty 1/3 składki emerytalnej.

Ważne jest, abyś sam na swoim potwierdzeniu wypłaty sprawdzał, czy jest opłacany Twój fundusz emerytalny.

Jeśli masz co do tego wątpliwości, skontaktuj się z Twoim lokalnym oddziałem 3F lub swoją kasą emerytalną. Obie instytucje są gotowe udzielić Ci pomocy i porady.

Bez porozumienia

Jeśli nie zostało zawarte porozumienie z Twoim pracodawcą, musisz sam pertraktować swoją emeryturę, jednakże 3F chętnie Ci w tym pomoże.
Emerytura powinna wynikać z Twojego świadectwa zatrudnienia.
Ubezpieczenie

Z regulacjami emerytalnymi związany jest cały szereg ubezpieczeń. Wchodzą one w życie, jeśli np. staniesz się inwalidą, poważnie zachorujesz, lub jako pomoc dla Twojej rodziny w wypadku Twojej śmierci przed uzyskaniem wieku emerytalnego.

Czas pracy (Arbejdstid)

Tygodniowy czas pracy jest ustalony w porozumieniu. Wynosi on normalnie 37 godzin.

Twój czas pracy powinien być umieszczony w Twoim świadectwie zatrudnienia, również w przypadku, jeśli w Twoim miejscu pracy nie ma zawartego porozumienia.

Czas pracy nigdy nie może przekraczać średnio 48 godzin tygodniowo. Takie postanowienie zawiera ustawa o środowisku pracy.
Niepełny wymiar pracy

Jeśli jesteś zatrudniony w niepełnym wymiarze godzin, to Twoja liczba godzin pracy powinna się znajdować w świadectwie zatrudnienia. Wiele porozumień zawiera przepisy mówiące, że powinieneś mieć co najmniej 15 godzin pracy tygodniowo.
Nadgodziny

Praca w wymiarze ponad normalny tygodniowy czas pracy powinna być wynagradzana jako nadgodziny. Przepisy w sprawie zapłaty za nadgodziny są różne w porozumieniach. Mogą ponadto występować przepisy o wzięciu wolnego za nadgodziny.
Spytaj swojego męża zaufania lub w swoim lokalnym oddziale 3F , jakie przepisy obowiązują w Twoim miejscu pracy.
11 godzinny okres wypoczynku

Czas pracy powinien być tak zorganizowany, abyś miał co najmniej 11-godzinny nieprzerwany okres wypoczynku w ciągu każdej doby.

Twój dzienny czas pracy może zatem wynosić max 13 godzin łącznie z przerwami. Zapewnia to ustawa o środowisku pracy.

Okres wypoczynku można zmniejszyć, jeśli pracujesz w cyklu wielozmianowym, jednak okres ten nie może być krótszy niż 8 godzin.
Wolna doba

W okresie 7-dobowym musisz mieć wolną jedną dobę. Zapewnia to ustawa o środowisku pracy.
Praca w wolne dni

Jeśli pracujesz w dniu wolnym od pracy powinieneś otrzymać rekompensatę zgodnie z porozumieniem. Spytaj swojego męża zaufania lub w swoim lokalnym oddziale 3F , jakie przepisy Cię obejmują.

Urlop (Ferie)

Duńska ustawa urlopowa daję Ci prawo do 5 tygodni urlopu w roku, jeśli pozostajesz w stosunku zatrudnienia. Za każdy miesiąc pracy uzyskujesz prawo do 2,08 dnia urlopu.

Urlop wypracowuje się w roku kalendarzowym, tzn. od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia. Urlop wykorzystuje się w roku urlopowym, który trwa od dnia 1 maja do dnia 30 kwietnia następnego roku.

Masz prawo do 3 tygodni nieprzerwanego urlopu pomiędzy 1 maja, a 30 września (urlop główny). Pozostałą część urlopu możesz wykorzystać w całym roku. Termin urlopu uzgadniasz z pracodawcą. Jeśli przedsiębiorstwo zamyka się w okresie
urlopowym lub, jeśli nie ma zgodności co do terminu urlopu, decyzja należy do pracodawcy.

Jeśli nie wypracowałeś jeszcze pieniędzy urlopowych (płatnego urlopu) u pracodawcy, masz prawo do wzięcia bezpłatnego urlopu.

Jeśli Twój pracodawca nie daje płatnego urlopu, skontaktuj się niezwłocznie z Twoim lokalnym oddziałem 3F.

Jeśli odejdziesz ze stanowiska, Twój pracodawca powinien naliczyć Ci rekompensatę za urlop odpowiadającą 12,5% Twojego zarobku do chwili odejścia.

Więcej informacji na ten temat uzyskasz u swojego męża zaufania lub w lokalnym oddziale 3F .
Dodatkowe wolne dni

W większości porozumień posiada się prawo do jednego lub więcej dodatkowych wolnych dni. Dodatkowe wolne dni oznaczają zatem ekstra wolne ponad 25-dniowy urlop gwarantowany przez ustawę urlopową.

Oczywiście istnieją specjalne warunki, które musisz spełnić, aby uzyskać dodatkowy wolny dzien. Zależy to od porozumienia. Spytaj swojego męża zaufania lub w swoim lokalnym oddziale 3F , czy jesteś uprawniony do dodatkowego wolnego dnia.

Wypowiedzenie (Opsigelse)

Ty lub Twój pracodawca możecie poinformować, że Ty / Wy nie chcecie kontynuować współpracy.

Jeśli w Twoim miejscu pracy istnieje porozumienie to jest także przepis o terminie wypowiedzenia dla Ciebie i pracodawcy.

Jeśli pracodawca nie przestrzega terminów wypowiedzenia to możesz uzyskać pomoc w 3F, który poprowadzi sprawę.
Zwolnienie z pracy

Twój pracodawca powinien Cię zawiadomić, że zostałeś zwolniony z pracy. Powinno się to odbyć na piśmie i z uzasadnieniem.

Z reguły masz określony termin wypowiedzenia, zależy on jednak od okresu trwania Twojego zatrudnienia oraz rodzaju porozumienia.

W okresie wypowiedzenia powinieneś pracować. Jeśli nie będziesz tego robić ryzykujesz, że pracodawca zażąda grzywny za Twoje niestawiennictwo.

Jeśli uważasz, że zostałeś zwolniony niesłusznie, powinieneś natychmiast skontaktować się ze swoim mężem zaufania lokalnym oddziale 3F . Zwolnienia nie mogą być nie obiektywne i przypadkowe. Skarga w sprawie zwolnienia powinna być złożona szybko, w pewnych przypadkach już w ciągu 14 dni.

Bliższe informacje na ten temat uzyskasz u swojego męża zaufania lub w swoim lokalnym oddziale 3F .
Usunięcie / wydalenie z pracy

Musi istnieć bardzo dobry i jaskrawy powód do usunięcia Ciebie z Twojego miejsca pracy. Wydalenie z pracy odbywa się najpierw ustnie i oznacza, że stosunek pracy ustaje ze skutkiem natychmiastowym i że nie będziesz dłużej otrzymywać wynagrodzenia.

Jeśli Ci się to przydarzy, natychmiast skontaktuj się ze swoim mężem zaufania w lokalnym oddziale 3F i poproś o zajęcie się sprawą. Jeśli wydalenie jest niesprawiedliwe, Twoim lokalnym oddziałem 3F pomoże Ci poprowadzić sprawę.
Ostrzeżenie

Ostrzeżenie jest zarzutem postawionym Tobie przez pracodawcę w wypadku, gdy zrobisz coś, co stoi w sprzeczności z przepisami obowiązującymi w Twoim miejscu pracy. Może to być na przykład to, że nie zdążyłeś zgłosić , że zachorowałeś lub, że opuściłeś miejsce pracy przed czasem. Ostrzeżenie może być ustne lub pisemne. Jednak, żeby pracodawca mógł je wykorzystać dalej do ewent. późniejszego zwolnienia z pracy, musi być wyrażone w formie pisemnej. Ostrzeżenie musi opisywać, co według pracodawcy zrobiłeś nieprawidłowo i jakie będą tego konsekwencje, jeśli zdarzy się to w krótkim czasie ponownie.

Jedną z konsekwencji jest z reguły wypowiedzenie, w najgorszym przypadku wydalenie. W firmie mogą także obowiązywać umowy ustalające kierunki postępowania w wypadku ostrzeżeń, zwolnień itp.

Jeśli uważasz, że ostrzeżenie było nieuzasadnione, natychmiast skontaktuj się ze swoim mężem zaufania lub Twoim lokalnym oddziałem 3F i poproś o zajęcie się sprawą.

Środowisko pracy (Arbejdsmiljø)

W Danii środowisko pracy regulowane jest ustawą o zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy.

Twoje środowisko pracy musi być dobre oraz bezpieczne, żebyś nie odniósł obrażeń w swojej pracy. Za to jest odpowiedzialny pracodawca – ale stanowi to rónież wspólną sprawę dla całego miejsca pracy. Dlatego należy przestrzegać zasad ustawy o zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy. Twój pracodawca musi dlatego pokryć koszta środków ochronnych, na przykład takich jak maski czy ochraniacze słuchu.

Jeśli jesteś niepewny co do bezpieczeństwa Twojego środowiska pracy, skontaktuj się z przedstawicielem bhp lub lokalnym oddziałem 3F .
Przedstawiciel ds. bezpieczeństwa

Zatrudnieni mają prawo i obowiązek wyboru przedstawiciela ds. bezpieczeństwa, który będzie strzegł ich interesów w kwestiach bezpieczeństwa i zdrowia. Poczytaj więcej o przedstawicielu ds. bezpieczeństwa.

Bankructwo / upadłość (Konkurs)

Wstrzymanie płatności

Jeśli Twój pracodawca nie ma pieniędzy na zapłacenie Twojej pensji lub innych wydatków, może dojść do zawieszenia płatności.

Jeśli to nastąpi, powinieneś natychmiast skontaktować się ze swoim lokalnym oddziałem 3F i poprosić o zagwarantowanie pieniędzy na wypłatę dla Ciebie oraz spytać, jak poza tym powinieneś się odnieść do takiej sytuacji.
Upadłość

Upadłość jest permanentnym zamknięciem przedsiębiorstwa, co powoduje, że nie jest ono w stanie dłużej płacić swoich zobowiązań.

Jeśli Twój pracodawca zbankrutuje musisz natychmiast skontaktować się z Twoim lokalnym oddziałem 3F, gdzie pomogą Ci uzyskać zapewnienie wypłaty Twojej pensji i jeśli to będzie konieczne, zgłosić żądania do Gwarantowanego Funduszu Pracowniczego.
Gwarantowany Fundusz Pracowniczy - Lønmodtagernes garantifond (LG)

Lønmodtagernes Garantifond (LG) (Gwarantowany Fundusz Pracowniczy) gwarantuje wypłatę Twojej pensji w wypadku, kiedy Twój duński pracodawca zbankrutuje lub w inny sposób zaprzestanie działalności nie płacąc zobowiązań. Twój lokalny oddział 3F zgłosi za Ciebie żądanie do LG.

Twoje roszczenie musi być zgłoszone na specjalnym blankiecie.
Tutaj znajdziesz blankiet

3F przetłumaczyło ten blankiet na język polski, ale może być on tylko użyty jako pomoc do wypełnienia blankietu zgłoszeniowego w języku duńskim. Fundusz Gwarancyjny Pracowników rozpatruje wyłącznie blankiety zgłoszeniowe w języku duńskim. Jeśli naniesiesz swoje informacje na ten przetłumaczony blankiet, nie będzie to traktowane jako ważne zgłoszenie i dlatego nie zostanie rozpatrzone przez Fundusz Gwarancyjny Pracowników. Tutaj znajdziesz przetłumaczony blankiet zgłoszeniowy na język polski.

Fundusz Gwarancyjny Pracowników sporządził instrukcję do blankietu zgłoszeniowego po angielsku. Tutaj znajdziesz instrukcję w języku angielskim.

Zauważ, że nie jest to autoryzowane tłumaczenie duńskiego tekstu. Pozwala jednak rozeznać się w duńskich zasadach.
Zasady te są bardzo skomplikowane. Zawsze powinieneś kontaktowć się z Twoim lokalnym oddziałem 3F, jeśli życzysz sobie zgłosić roszczenie do Funduszu Gwarancyjnego Pracowników.

Obowiązujące reguły dotyczące pracy w Danii (Regler for arbejde i Danmark)

Wszyscy obywatele UE mogą dowolnie podjąć pracę w Danii. To samo dotyczy krajów EØS (EOG)*) jak np. Szwajcaria lub Norwegia.

Jednakże obywatele 10 nowych krajów UE muszą spełnić określone warunki, ujęte w „Umowie Wschodniej”.
Umowa Wschodnia

Obywatele Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Węgier, Czech, Słowenii, Bułgarii, Rumunii i Słowacji są objęci regulaminem przejściowym, zwanym również „Umową Wschodnią”.
Ten regulamin przejściowy wiąże się z prawem duńskim, określającym reguły dotyczące zezwolenia na pracę oraz reguły o wynagrodzeniu i warunkach pracy, które obowiązują w Danii.
Zezwolenie na pracę

Jeśli otrzymasz pracę w Danii, u pracodawcy, który nie jest związany układem zbiorowym musisz ubiegać się o zezwolenie na pracę w urzędzie dla obcokrajowców (w Udlændingeservice).

Jeśli pracodawca nie jest związany układem zbiorowym, absolutnie nie możesz podjąć pracy bez pozwolenia z Udlændingeservice. Jeśli jednak zrobisz to, mogą pojawić się przykre tego konsekwencje włącznie z wydaleniem z kraju, karami grzywny i konfiskatą zarobionych pieniędzy.

Jeśli pracodawca jest objęty duńskim układem zbiorowym możesz rozpocząć pracę bez zezwolenia na pracę.
Lokalny wydział 3F powie Ci, którzy pracodawcy są objęci układem zbiorowym.
Wynagrodzenie według duńskich układów zbiorowych

Wszyscy pracodawcy zatrudniający obywateli z krajów objętych „Umową Wschodnią”, zobowiązują się do wynagradzania według duńskich warunków, a więc według duńskiego układu zbiorowego.
Dlatego ważne jest by skontaktować się z najbliższym lokalnym wydziałem 3F, żeby dowiedzieć się jakie jest wynagrodzenie właśnie na Twoim stanowisku pracy.
Praca z oddelegowaniem

Jeśli jesteś objęty/a „Umową Wschodnią” dotyczą Cię w Danii szczególne zasady w związku z pracą związaną z oddelegowaniem. Tutaj możesz przeczytać o tym więcej
Obywatele z krajów z poza UE, Skandynavia i Szwajcaria

Szczególne zasady pozwolenia na pracę dotyczą obywateli z krajów z poza UE, Skandynawii i Szwajcarii. Skontaktuj sie z duńską ambasadą w Twoim kraju.

W Danii funkcjonuje rozbudowany system podatkowy, w którym obowiązują podatki bezpośrednie i pośrednie. Ponad 60% wpływów do budżetu państwa pochodzi z podatków bezpośrednich, a pozostała część z podatków pośrednich. Podstawowe podatki bezpośrednie to podatki od dochodów osób prawnych oraz osób fizycznych. Pozostałe podatki bezpośrednie to podatek pobierany od firm uczestniczących w wydobyciu gazu ziemnego i ropy na podstawie ustawy (Hydrocarbon Tax Act) oraz podatek od dochodów od kapitału pobierany od osób prawnych i fizycznych. Podatki pośrednie to przede wszystkim podatek od towarów i usług (VAT), podatek akcyzowy stosowany wobec wielu towarów, opłaty rejestracyjne samochodów oraz kilka innych. W Danii pobierany jest także podatek od dochodu z nieruchomości, natomiast posiadany majątek nie podlega opodatkowaniu.

Prawne regulacje podatkowe

Funkcjonowanie systemu podatkowego regulowane jest ok. 40 ustawami uchwalonymi przez duński parlament. Prawne podstawy funkcjonowania systemu podatkowego są przedmiotem bieżących prac parlamentu duńskiego i stosunkowo często ulegają zmianom. Interpretacja ustaw podatkowych opiera się na rozporządzeniach wykonawczych i werdyktach sądowych. Orzeczenia podatkowe posiadające moc wiążącą wydawane są przez duńską Radę Orzecznictwa Podatkowego (Tax Assessment Council), do której wnioski o wydanie orzeczenia należy składać przed powstaniem zobowiązania podatkowego.

Dochód podlegający opodatkowaniu jest równoważny całości uzyskanego przychodu w roku podatkowym, pomniejszonego o dozwolone odpisy. Całość dochodu uzyskiwanego przez osoby prawne i fizyczne posiadające siedzibę(miejsce pobytu w Danii podlega duńskim ustawom podatkowym, niezależnie od miejsca uzyskania dochodu. Natomiast jeśli osoby prawne i fizyczne nie posiadają w Danii siedziby) miejsca pobytu, to duńskie regulacje podatkowe mają zastosowanie tylko wobec uzyskanego przez te osoby dochodu na obszarze Danii. Przepisy o podatku dochodowym mają zastosowanie wobec firm, oddziałów firm zagranicznych, osób fizycznych (łącznie z obcokrajowcami przy spełnionych warunkach), fundacji oraz nieruchomości. Dyrektywy unijne oraz rekomendacje duńskiego stowarzyszenia autoryzowanych księgowych publicznych (Institute of State Authorized Public Accountants – FSR – www.fsr.dk) określają zawartość dokumentów finansowych i podatkowych firm.

Kontrola finansowa firm przeprowadzana jest przez 2 niezależnych rewizorów podatkowych, z których jeden musi posiadać autoryzację państwową. Powyższe wymogi oraz duży stopień złożoności duńskiego systemu podatkowego sprawiają, iż firmy są zobowiązane korzystać z usług niezależnych rewizorów księgowo – podatkowych, zarejestrowanych i posiadających uprawnienia państwowe. Rok podatkowy w Danii koresponduje z rokiem kalendarzowym.

Instytucje podatkowe

Pobierane w Danii podatki stanowią wpływy do budżetu państwa, regionu oraz władz municypalnych. Wprowadzanie przepisów podatkowych i ich administrowanie stanowi domenę Ministerstwa Podatków (Ministry of Taxation). Nadzór nad stosowaniem ustaw podatkowych pełnią duńska Rada Orzecznictwa Podatkowego (wydawane dyrektywy i przepisy wykonawcze) oraz Centralny Urząd Podatków i Ceł (Central Customs and Tax Administration), którego rolą jest bieżące egzekwowanie przepisów podatkowych i celnych. Instytucją odwoławczą w zakresie obciążeń podatkowych jest Narodowy Trybunał Podatkowy (National Tax Tribunal).

Czytaj również